Obszar wysypiska i obszar planowanego Parku Barycz – 2007, zdjęcie archiwalne, autor nieznany
Park Barycki to koncepcja utworzenia dużego, wielofunkcyjnego terenu zielonego na pograniczu południowo-wschodniego Krakowa i północnej Wieliczki – na obszarze dawnego składowiska Barycz i terenach przyległych. To oddolna inicjatywa mieszkańców, aktywistów i lokalnych środowisk, które dostrzegły w tym miejscu ogromny potencjał dla rekreacji, edukacji, ochrony przyrody i zdrowia publicznego.
Park, o którym mówimy, nie jest tylko „parkiem w klasycznym rozumieniu” – ale spójną wizją zagospodarowania zdegradowanej przestrzeni jako zielonego bufora między gęsto zabudowanymi dzielnicami a krajobrazem naturalnym. W naszej propozycji znalazło się miejsce dla:
- Tras spacerowych i biegowych z naturalną nawierzchnią, oznaczeniem dystansów i punktami z wodą.
- Parku dzikiej przyrody, stanowiącego ostoję dla fauny i flory.
- Ogrodu botanicznego, tworzonego z myślą o zrównoważonej edukacji przyrodniczej.
- Strefy aktywności i relaksu
- Strefy kopalni soli, nawiązującej do historycznego dziedzictwa regionu.
Pełny dokument (koncpecja) znajduje się tutaj:
Działalność usługowa
- Działalność usługowa o charakterze sportowym i rekreacyjnym
- Pola caravaningowego, dostępnego dla turystów podróżujących kamperami i przyczepami.
- Szkółki roślin ozdobnych, integrującej funkcje edukacyjne i gospodarcze.
Wizja ta została przedstawiona w formie szczegółowych dokumentów i koncepcji funkcjonalnych – dostępnych na niniejszej stronie.
Dlaczego powstała ta strona?
Strona, którą właśnie przeglądasz, powstała z potrzeby ujawnienia, uporządkowania i udostępnienia informacji dotyczących planów i decyzji związanych z przyszłością tego obszaru. W ostatnich latach pojawiały się sprzeczne sygnały ze strony władz publicznych: z jednej strony mówiono o parku, z drugiej – wydawano decyzje umożliwiające powstanie konfliktowych inwestycji przemysłowych.
Naszym celem jest przedstawienie społeczeństwu, mieszkańcom Krakowa i Wieliczki, dziennikarzom oraz organizacjom społecznym pełnego obrazu sytuacji – opartego na dokumentach, analizach, datach i nazwiskach.
Wiemy, że w urzędach i archiwach znajduje się kilkadziesiąt dokumentów planistycznych, środowiskowych i inwestycyjnych. Zebraliśmy już część z nich i będziemy je systematycznie publikować oraz opisywać.
Zależy nam nie tylko na popularyzacji wizji parku, ale też na obnażeniu niespójności i zaniedbań w decyzjach władz publicznych. Nie działamy emocjonalnie ani powierzchownie – naszą rolą jest pokazywanie faktów i umożliwienie społecznej kontroli tego, co dzieje się z jednym z ostatnich dużych zielonych terenów między Krakowem a Wieliczką.
Koncepcja Zielonej Baryczy nie zniknęła. Istnieje, została rzetelnie opracowana i wciąż może zostać zrealizowana – o ile mieszkańcy będą mieli dostęp do informacji i możliwość reagowania na decyzje podejmowane w ich imieniu.
Bark Barycki – koncepcja opracowywana przez Stowarzyszenie Park Barycki
Tło lokalizacyjne
Obszar objęty koncepcją znajduje się w południowo-wschodniej części Krakowa, na granicy z miastem Wieliczka. Park zlokalizowany jest w sąsiedztwie dzielnic Kosocice i Krzyszkowice, z bezpośrednim dostępem do zrekultywowanych terenów zielonych oraz dawnego składowiska odpadów. To przestrzeń o dużym potencjale rekultywacyjnym, krajobrazowym i społecznym – nieobjęta intensywną urbanizacją, ale doskonale skomunikowana.
Potencjały przestrzenne obszaru – Etap I
– Zróżnicowane otoczenie urbanistyczne: z jednej strony dostępność dla mieszkańców Krakowa i Wieliczki, z drugiej strony otwartość krajobrazowa i przyrodnicza.
– Istniejące drogi technologiczne: możliwe ich wykorzystanie jako tras biegowych i spacerowych po demontażu płyt betonowych.
– Dobry mikroklimat i różnorodność biologiczna: lekko nachylony teren północny sprzyja wilgotności i zieleni.
– Potencjał do wyodrębnienia stref funkcjonalnych: część operacyjna (np. pole kamperowe), część ogrodniczo-przyrodnicza oraz część edukacyjna i relaksacyjna.
Szerszy kontekst przestrzenny
Park Barycki znajduje się na południowo-wschodnim krańcu Krakowa, tuż przy granicy z Wieliczką. Wyraźnie widać, że jest to zielona enklawa między urbanizacją Wieliczki i peryferyjnymi dzielnicami Krakowa (Barycz, Kosocice, Złocień). Położenie to łączy walory przyrodnicze z dostępnością metropolitalną.
Dostępność komunikacyjna – silny atut
– Autostrada A4 (od południa): w odległości kilku minut jazdy, idealne połączenie z zachodnią i wschodnią częścią Małopolski.
– Trasa S7 i linia kolejowa PKP: planowany węzeł oraz dostęp do kolei przez Złocień stwarzają potencjał dla przyjazdów grup zorganizowanych.
Potencjał jako strefa buforowa Kraków – Wieliczka
– Możliwość zatrzymania ekspansji betonowej zabudowy,
– Połączenie funkcji rekreacyjnych z edukacyjnymi i rolniczymi,
– Stworzenie ekologicznego „przedmurza” Wieliczki – alternatywy dla stref przemysłowych i składowisk.
Sąsiedztwo innych dużych zielonych przestrzeni
– Krakowski Park Linowy, Zakrzówek,
– Lasy Tynieckie i Bielany,
– Parki rzeczne wzdłuż Wisły i Przemszy.
Brakuje jednak spójnych parków publicznych na południowym wschodzie Krakowa – Park Barycki wypełnia tę lukę.
Podsumowanie widocznego potencjału
| Element | Znaczenie dla parku |
| Położenie między miastami | Łącznik Krakowa i Wieliczki |
| Bliskość dróg szybkiego ruchu | Łatwość dojazdu, zwłaszcza dla kamperów |
| Brak konkurencyjnych parków w pobliżu | Duża szansa na unikalność i sukces frekwencyjny |
| Otoczenie półnaturalne / rolnicze | Możliwość integracji funkcji ekologicznych i edukacyjnych |
| Możliwość wpięcia w sieć tras pieszo-rowerowych | Wysoka wartość rekreacyjna i edukacyjna |